آبسه دندان یک تجمع چرکی ناشی از عفونت باکتریایی است. این آبسه‌ها به دلایل متعددی در جاهای مختلفی از دندان به وجود می‌آیند. آبسه پری‌آپیکال در نوک دندان ایجاد می‌شود، در حالی که محل تجمع چرک در آبسه پریودنتال روی لثه و در کنار ریشه دندان است. اطلاعات موجود در این مقاله اختصاصاً به مبحث آبسه پری‌آپیکال دندان پرداخته است. دکتر انوشه جنانی ، متخصص دندانپزشکی کودکان در رشت مفتخر است خدمات مربوط به درمان آبسه دندان را به بیماران گرامی ارائه می‌دهد.

آبسه دندان پری‌آپیکال معمولاً در نتیجه عدم درمان پوسیدگی دندان، آسیب یا کارهای قبلی صورت گرفته روی دندان ایجاد می‌گردد.

درمانی که دندانپزشکان برای این بیماری انجام می‌دهند، تخلیه و خلاص شدن از دست عفونت است. در این فرآیند شاید دندان با درمان ریشه حفظ شود، اما در برخی موارد، باید دندان را کشید. رها کردن این بیماری به حال خود و عدم درمان منجر به مشکلات و عوارضی جدی و حتی کشنده خواهد شد.

آبسه دندان و درمان آن
آبسه دندان پری‌آپیکال

علائم آبسه دندان

علائم و نشانه‌های آبسه دندان شامل موارد زیر می‌گردد:

  • دندان درد شدید، پایدار و آزاردهنده که می‌تواند به استخوان فک، گردن یا گوش انتشار یابد.
  • حساسیت به گرما و سرما.
  • حساسیت به فشار ناشی از جویدن یا گاز زدن.
  • تب.
  • تورم صورت یا گونه.
  • عقده‌های لنفاوی متورم و حساس تحت فکی یا گردن.
  • احساس وجود مایع شور در دهان همراه با تسکین درد ناشی از ترکیدن آبسه.
  • مشکل تنفسی یا دشواری در بلع.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم

در صورت داشتن هر کدام از علائم و نشانه‌های آبسه دندان به دندانپزشک مراجعه کنید.

اگر تب کرده و صورتتان متورم است و امکان مراجعه به دندانپزشک وجود ندارد، به اورژانس مراجعه کنید. در صورت داشتن مشکل تنفسی یا مشکل بلع نیز به اورژانس بروید. این علائم ممکن است نشاندهنده انتشار عمقی‌تر عفونت به داخل فک و بافت اطراف یا حتی سایر نواحی بدن باشد.

علت ایجاد آبسه دندان چیست

آبسه پری‌آپیکال با تهاجم باکتری به پالپ دندان به وجود می‌آید. پالپ داخلی‌ترین قسمت دندان است که عروق خونی، اعصاب و بافت همبندی دارد.

باکتری‌ها می‌توانند از طریق پوسیدگی (کاویته) یا یک ترک و شکاف وارد دندان شده و به ریشه دندان نفوذ یابند. عفونت باکتریایی می‌تواند باعث تورم و التهاب در نوک دندان شود.

عوامل خطر موثر در ابتلا به آبسه دندان

این عوامل می‌توانند خطر ایجاد آبسه را در افراد افزایش دهند:

  • بهداشت دهان و دندان پایین: عدم مراقبت صحیح از سلامت دندان‌ها و لثه، مثل عدم مسواک زدن حداقل دو بار در روز و شستشوی دهان، خطر پوسیدگی دندان، بیماری لثه و سایر عوارض دهان و دندان را افزایش می‌دهد.
  • مصرف زیاد قند و شیرینی: استفاده‌ی مکرر از خوراکی‌های غنی از قند، مثل شرینی و نوشابه، باعث پوسیدگی و ایجاد آبسه دندان می‌شود.
  • خشکی دهان: خشکی دهان خطر پوسیدگی دندان را افزایش می‌دهد. خشکی دهان اغلب ناشی از عوارض جانبی دارو و افزایش سن است.

عوارض آبسه دندان

این بیماری بدون گرفتن درمان مناسب از بین نمی‌رود. در صورت پارگی آبسه درد کاهش می‌یابد ولی نیاز به درمان از بین نمی‌رود. اگر آبسه تخلیه نشود، ممکن است عفونت به فک سایر نواحی سر و گردن انتشار یابد. حتی امکان ایجاد سپسیس هم وجود دارد. سپسیس حالت خطرناکی از عفونت است که در کل بدن پخش می‌شود.

در صورت ضعف سیستم ایمنی (مثل بیماران دیابتی) و عدم درمان آبسه دندان، احتمال انتشار عفونت حتی بالاتر می‌رود.

پیشگیری

پیشگیری از پوسیدگی دندان برای جلوگیری از آبسه ضروری است. برای اجتناب از پوسیدگی دندان مراقب دندان‌هایتان باشید:

  • آب فلور دار مصرف کنید.
  • حداقل دو بار در روز با خمیر دندان حاوی فلور مسواک بزنید.
  • حتماً با نخ دندان فضاهای مابین دندان‌ها را تمیز کنید.
  • مسواک‌تان را هر سه یا چهار ماه یا هر وقت کهنه شد تعویض کنید.
  • غذای سالم خورده و مصرف خوراکی‌های شیرین را محدود کنید.
  • برای چکاپ‌های روتین و شستشوی حرفه‌ای پیش دندانپزشک بروید.
  • استفاده از آنتی‌سپتیک یا مایع دهان شویه را در نظر بگیرید.

تشخیص آبسه دندان

علاوه بر معاینه دندان و نواحی اطراف ممکن است دندانپزشک موارد زیر را نیز درخواست کند:

  • ضربه زدن به دندان: دندانی که آبسه دارد به لمس و فشار حساس است.
  • تصویر رادیوگرافی: تصویر رادیوگرافی دندان مورد نظر به تشخیص آبسه کمک می‌کند. همچنین تصویربرداری برای بررسی انتشار عفونت و تشکیل آبسه در نواحی دیگر مفید است.
  • سی‌تی اسکن: در صورت انتشار عفونت به سایر نواحی گردن، CT اسکن به منظور ارزیابی گستره‌ی عفونت درخواست می‌شود.

درمان آبسه دندان

هدف از درمان از بین بردن عفونت است. بدین منظور اقدامات زیر انجام می‌شود:

  • ایجاد برش و تخلیه آبسه: دندانپزشک با برشی کوچک روی آبسه اجازه تخلیه چرک را داده و سپس آن ناحیه را با سرم شستشو می‌دهد. گاهی اوقات، یک دِرن لاستیکی در ناحیه آبسه تعبیه می‌شود تا با کاهش تورم به کار تخلیه ادامه دهد.
  • عصب کشی دندان: این کار به ریشه کنی عفونت و حفظ دندان کمک می‌کند. بدین منظور، دنداپزشک با سوراخ کردن مرکز دندان بافت مرکزی (پالپ) عفونی را درآورده و آبسه را تخلیه می‌کند. سپس جای خالی کانال با ماده‌ی سخت پر می‌شود. ممکن است برای دندان کلاهک با یک تاج گذاشته شود؛ مخصوصاً اگر جزو دندان‌های پشتی باشد. با مراقبت صحیح این دندان تا آخر عمر برای شما کار خواهد کرد.
  • کشیدن دندان: در صورتی که دندان مورد نظر قابل حفظ کردن نباشد، کشیده شده و آبسه تخلیه می‌شود.
  • تجویز آنتی بیوتیک: اگر عفونت محدود به دندان بوده، شاید آنتی‌بیوتیک نیاز نباشد. اما در صورت انتشار عفونت به دندان‌های مجاور، فک یا سایر نواحی، آنتی‌بیوتیک تجویز خواهد شد. در صورت ضعف سیستم ایمنی هم خوردن آنتی‌بیوتیک توصیه می‌شود.

سبک زندگی و درمان‌های خانگی

همزمان با التیام عفونت، دندانپزشک کارهای زیر را برای راحتی بیشتر خودتان توصیه خواهد کرد:

  • شستشوی دهان با آب نمک گرم
  • استفاده از مسکن‌هایی نظیر استامینوفن و ایبوپروفن در صورت نیاز
حرف آخر

در صورتی که کودک شما جزو کودکانی است که برای رفتن به دندانپزشکی همیشه والدین را دچار دردسر می‌کند و دلیل آن هم ترسشان از دندانپزشکی است که بیشتر از محیط و تجهیزات آنجا ناشی می‌شود. می‌توانید با مراجعه به مطب دکتر انوشه جنانی ، دندان پزشک مخصوص کودکان ، واقع در رشت ، گلسار ، بلوار سمیه، جنب بیمارستان گلسار، خیابان ۱۴۲، مجتمع پزشکان اکباتان، طبقه ۵، واحد ۲۱ تحت درمان قرار گرفته و با کلی جایزه و اتفاقات هیجان انگیز کودکتان راه عاشق رفتن به دندانپزشکی بکنید و از طریق مشاوره با دکتر جنانی بهترین روش درمانی برای کودکتان انتخاب گردد.